Phạm Thị Hoài (Berlin): NỖI SỢ ĂN TÂM HỒN HẾT NHẴN

Thứ năm - 17/11/2016 18:01
Tổng thống Mỹ nhiệm kì tới, Donald Trump, thì liên quan gì đến một quán ăn Việt Nam ở Berlin?
Một quán ăn Việt Nam ở Berlin: Hình minh họa: Internet.
Một quán ăn Việt Nam ở Berlin: Hình minh họa: Internet.

Chuyện diễn ra hai ngày sau cuộc bầu cử lịch sử ở Mỹ. Một phụ nữ Đức tên Kate đang thưởng thức bữa ăn trong một quán Việt ở quận Mitte, trung tâm Đông Berlin, thì thấy bà Beatrix von Storch bước vào. Bà này là Phó Chủ tịch Đảng Alternative für Deutschland (Giải pháp khác cho Nước Đức, viết tắt là AfD), đảng dân túy cánh hữu với khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa mới ra đời ba năm trước, nay đã vượt qua Đảng Xanh, trở thành lực lượng chính trị chiếm vị trí thứ ba ở Đức, đặc biệt mạnh ở các bang thuộc Đông Đức cũ. Một trong những phát ngôn kinh hoàng nhất của nữ chính khách này là yêu cầu cảnh sát biên phòng nã súng vào người tị nạn, kể cả phụ nữ và trẻ em, nếu họ cứ tràn qua biên giới. AfD cũng là đảng chính trị duy nhất ở Đức vui mừng trước “thắng lợi rực rỡ” của Trump.
 
Phát ngôn kinh hoàng nhất của nữ chính khách này là yêu cầu cảnh sát biên phòng nã súng vào người tị nạn, kể cả phụ nữ và trẻ em, nếu họ cứ tràn qua biên giới. Ảnh chụp màn hình Spigel Online do NguoiViet.de thực hiện.
Nuốt không trôi món mì chay xào, bà Kate quyết định hành động. Bà đứng lên, nói lớn: “Các vị ở đây, ai lo ngại về việc Donald Trump thắng cử thì nhìn kìa!”. Bà giải thích, nữ chính khách vừa bước vào là một nhà lãnh đạo của Đảng AfD, một kẻ kì thị chủng tộc và kì thị giới tính. Rồi bà nói thẳng với bà kia: “Quán ăn này thuộc khu doanh nghiệp nữ quyền, loại khách như bà ở đây là nhầm chỗ.”

Một người đàn ông ở bàn bên cạnh thấy vậy cũng lớn tiếng: “Bà von Storch, đừng nghe làm gì cho rác tai. Chúng ta đang sống trong một nền dân chủ, bà hoàn toàn có quyền đến quán này.”

Bà Kate phẫn nộ đáp rằng nữ chính khách đang ngồi kia đã làm đủ thứ để phá hoại nền dân chủ và nhất là đang ra sức chống nữ quyền.

Nữ chính khách giận run, bảo mọi người đến đây để ăn trưa, không phải để bàn chuyện chính trị. Bà Kate đáp lại, chẳng có gì trong cuộc đời này không là chính trị. Đến đây, bà chủ quán Việt bước ra, yêu cầu vị nào muốn to tiếng thì mời ra ngoài mà ầm ĩ. Bà cho biết, nhà lãnh đạo AfD là một khách hàng thân thiện và vì thế được quyền ngồi lại, trong khi bà Kate tường thuật, rằng trừ ông ủng hộ AfD ở bàn bên, bà được gần như tất cả khách trong quán vỗ tay khen ngợi.

Chuyện đến đây thực ra là hết, song vĩ thanh của nó cũng đáng thuật lại. Đăng trên trang Giai cấp chống Giai cấp (Klasse gegen Klasse) của tổ chức Quốc tế Cánh mạng Chi nhánh Trotskist – Đệ tứ Quốc tế và Thanh niên Cộng sản Cách mạng – một website mà trước đây tôi chưa bao giờ biết đến – bình luận của độc giả chủ yếu chia thành bốn nhóm:

1) Những người ủng hộ bà Kate, coi hành động của bà là mẫu mực của ý thức công dân trước hiểm họa cực hữu đang bùng lên ở Đức, và mỉa mai rằng một người Đức kì thị người nước ngoài thì xin mời đến quán Đức ăn chân giò hầm với dưa chua chứ đừng vào quán Việt ăn nem rán;

2) Những người bênh vực bà von Storch, rằng bà chỉ chống bọn tị nạn kinh tế, bọn nước ngoài nhập cư bất hợp pháp, bọn nước ngoài ăn bám trên mồ hôi nước mắt của những người làm ăn tử tế, bọn nước ngoài tội phạm, bọn nước ngoài Hồi giáo cực đoan khủng bố, chứ người Việt lương thiện đã hội nhập tốt thì không ai chống;

3) Những người không ưa bà von Storch nhưng cũng không đồng tình với cách xử sự của bà Kate, trời đánh còn tránh miếng ăn, phát-xít cũng có quyền ngồi ăn trưa yên ổn;

4) Những người lên án hành động của bà Kate, rằng bà mới chính là kẻ hủy hoại nền dân chủ khi nhân danh bảo vệ dân chủ để tấn công người khác chính kiến, rằng bà mới chính là hiểm họa của đa nguyên khi coi mình là độc quyền đạo đức, thứ đạo đức giả của đám cánh tả cứ suốt ngày dựng dậy những hồn ma Quốc xã đã chết ngóm từ thuở nào để có cớ mà giảng bài học chống phát-xít chán ngấy.

Tóm lại, một cuộc đấu gay gắt không thể lẩy ra nổi một xu đồng thuận, như đang phổ biến ở một phương Tây chưa bao giờ thịnh vượng như ngày nay và chưa bao giờ co cụm trong sợ hãi đến thế.

Trong số các bình luận, tôi chú ý nhất đến phát biểu của một độc giả xưng tên Nguyen Van Duc, nguyên văn như sau: “Đa số bạn bè tôi người Việt đều không đồng ý với chính sách tị nạn của bà Merkel, phần nào thậm chí còn có cảm tình với Đảng AfD và chắc không coi những kẻ điên như cái bà Kate này ra gì.”

Người Việt ở Đức cảm tình với AfD đòi nã súng vào cả đàn bà và trẻ em Trung Đông tị nạn? Thì người Mỹ gốc Cuba ở Florida bỏ phiếu cho The Donald đòi xây Vạn lý Trường thành ngăn dân Mễ. Nỗi sợ cũng toàn cầu hóa như nghề buôn nỗi sợ.

Mùa thu năm ngoái, khi Thủ tướng Đức tuyên bố giang tay đón người tị nạn, tôi đã sởn gai ốc khi đọc vô số bình luận của người Việt trên Facebook, rằng mụ Merkel này ngu như chó, không đâu bỗng nhiên mở toang cửa cho bọn lợn Hồi giáo ùn vào ỉa bậy, kiểu này thì nước Đức văn hiến tan tành thôi em ơi. Nỗi sợ từ những người Đức trước khủng hoảng di dân đã dễ dàng bước nhanh vào lòng người Việt và ở lì trong đó. Tôi đoán không ít người trong số họ đến từ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đang trên đà phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, vì người Việt đến từ Việt Nam Cộng hòa đã sụp đổ không dễ quên bi kịch thuyền nhân của mình, khó cầm lòng trước những số phận tương đồng: phần lớn người tị nạn tại Đức đến từ Syria còn tan nát bởi đạn bom của vô vàn bên tham chiến hơn nước Việt bốn mươi năm trước. Tôi đoán họ hay cha mẹ họ, trước khi trở thành những ông bà chủ của các nhà hàng sushi và quán ăn Việt-Thái, các quầy hoa và sạp rau quả, các kiosk bán báo và tiệm làm móng, các cửa hàng 99 xu và shop thời trang Trung Quốc, trước khi thành đạt đều đã là những người tị nạn kinh tế chứ không hề dấn thân chính trị chống một chính quyền trước sau vẫn độc tài. Họ đã qua rất nhiều sóng gió; đã không từ một mưu chước nào để kiếm một “bộ giấy tờ” ngon lành; đã sống chui và làm nhủi, đã ăn cắp, buôn lậu và lừa đảo; rồi ngay cả khi đã được khen là hội nhập tốt, con cái chăm học, cha mẹ chăm làm, vẫn chưa hết tâm lí ẵm tiền chùa, “ăn xã hội” và vơ vét không từ một chế độ an sinh nào mà nhà nước phúc lợi này có thể cung cấp. Theo số liệu năm 2014, trong 84437 người Việt định cư tại Đức, 23442 người sống bằng trợ cấp thất nghiệp. Đó là 27,8%, chưa kể cả chục ngàn người nữa đang nhận trợ cấp xã hội hay tiền xã hội hay phụ cấp hưu trí hay trợ cấp tị nạn. Tỉ lệ này ở người Ấn là 12,8%, người Thái 0,8%, người nước ngoài nói chung 18,6%, người Đức 6,9%.

Mùa thu năm ngoái tôi cũng nhiều lần sợ. Cùng các tình nguyện viên phần lớn đều rất trẻ, tôi cũng hoảng hốt trước đám đông cuồng nộ la hét đủ thứ tiếng mà tôi không hiểu để giành một phiếu chờ phỏng vấn trước một trung tâm tiếp nhận người tị nạn hoàn toàn quá tải. Cốc cà phê nóng và suất bánh mì mà chúng tôi tươi cười ấn vào tay họ không đủ để trấn an. Lần sợ nhất là một buổi đêm, tôi đăng kí ca trực và được phân công chở bốn người đàn ông Ả-rập bằng xe riêng đến nơi tạm trú. Song sau vẻ ngoài lầm lì nhàu nhĩ và đầy tự ái, có lẽ họ còn sợ hơn tôi ở một nơi tuyệt đối xa lạ. Tất cả những gì tôi mất là hai tiếng đồng hồ và chưa đầy một lít xăng.
 
Sợ hãi. Tranh của Edvard Munch, 1894

Những ngày ấy, tôi lại xem bộ phim Angst essen Seele auf của Fassbinder, miêu tả thấm thía và oái oăm bậc nhất về thành kiến chủng tộc, áp lực và cấm kị của một xã hội tự cho mình là khoan dung lên một thiểu số khác mầu da, về sự ích kỷ thường tình của lòng người và thói đời bạc bẽo. Và về nỗi sợ. Nỗi sợ ăn tâm hồn hết nhẵn, như chàng Marocco cô đơn trong phim lý giải về sự thù địch của xung quanh trước mối tình của mình với người phụ nữ Đức lớn tuổi cũng cô đơn. Cách nói sai ngữ pháp ấy của chàng thợ khách ít học hành đã trở thành thành ngữ trong tiếng Đức hiện đại, còn nguyên tính thời sự sau hơn bốn mươi năm. German Angst, nỗi sợ của người Đức, và American Paranoia, chứng hoang tưởng của người Mỹ, trong hình hài của AfD và Donald Trump sẽ chẳng cho ai vô can, dù chỉ để ăn trưa trong một quán ở Berlin của người Việt.

12/11/2016
Phạm Thị Hoài   

LTS: Bài viết thể hiện quan điểm và thông tin riêng của tác giả, nhà văn Phạm Thị Hoài, hiện đang sống tại Berlin, CHLB Đức.

Nguồn tin: Báo Trẻ Online

Tổng số điểm của bài viết là: 9 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 4.5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Nhật Minh Cao

    Thưa Chị Hoài. Em đồng tình với Chị, một số vấn đề của cộng đồng không thể "đậy chăn" mãi được mà phải "tốc chăn" ra. Như cách chị viết, em có cảm giác chị là AFD của Việt Nam ?.

    Những số liệu về tỉ lệ thất nghiệp người VN định cư tại Đức chỉ đúng một phần, tại sao chị không đưa ra những số liệu tị lệ thất nghiệp các bạn trẻ mang quốc tịch VN và gốc VN ?. Chính quyền Đức không phải " lòa" , nhưng họ vẫn khen người VN hội nhập tốt, bởi vì họ có tầm nhìn và kế hoạch tương lai hơn là giải quyết triệt để một số vấn đề "gợn".

    Nước cờ bà Thủ tướng Merkel đi thật tuyệt vời, nó được ví như vở "múa Balet của Tchaikovsky". Mọi người trên thế giới sẽ biết đến nước Đức, và người Đức là thân thiện, cởi mở, nhân đạo. Xóa tan đi những thành kiến trước đó. qua đó nước Đức suất khẩu được nhiều hàng hóa hơn, tên tuổi bà Thủ Tướng sẽ mãi mãi đi vào lịch sử thế giới.

    Có lẽ đây là một đề tài hay, báo Người Việt nên tổ chức một " Forum" với đề tài " hội nhập chính trị người Việt" ở Đức.

    Theo em được biết trong Đảng AFD cũng có một số người Việt là đảng viên. Bây giờ nước Đức đang âm thầm trục xuất người tị nạn với tấc độ cao.

      Nhật Minh Cao   19/11/2016 16:57
  • Trần Văn Đào

    Bà này là bà nào mà viết lách bậy bạ vô lối, bà so sánh cuộc chiến của Việt Nam với Sylria một cách phiến diện, chủ quan. Khuyên bà về học lại lịch sử trước khi đem ra so sánh. Những người thành đạt hôm nay không phải ai cũng buôn bán lậu thuế như bà nói, mà cũng không phải chạy sang tỵ nạn mà họ phần đa là người sang hợp tác lao động với hiệp định của hai chính phủ. Bà chắc gì đã đóng góp cho nước Đức nhiều hơn họ? Một bài viết đầy hằn học giọng điệu chống Cộng cực đoan

      Trần Văn Đào   19/11/2016 14:46
    • Theo tôi, cách nhìn của chị Hoài, giống như Nguyễn HuyThiệp trước đây, ban đầu, hơi khó "nhai".

      @Trần Văn Đào : Thấy bác cũng lạ. Phạm Thì Hoài, có trang web, thuộc loại nổi tiếng nhất Việt nam (http://www.talawas.org/), mà BBC đánh giá rất cao, trước đây, bị "tường lửa" ở Việt nam.

      Chị Hoài nhập tịch Đức, hình như, đã có từng 6 năm (sau những năm 2000), không được nhà nước CHXHCN Việt nam, cấp Visa của VN.

        Vũ Hải Dương   19/11/2016 22:08
      • @Vũ Hải Dương: Có lẽ vì lý do không được về nước nên mới có bài viết theo kiểu hằn học này, tôi thông cảm cho chị ấy, có điều viết lách kiểu vơ đũa cả nắm thì không chấp nhận được, còn gọi là nổi tiếng thì chắc mấy vị quan tâm đến chính trị tôn vinh chứ với chúng tôi là những người lao động, buôn bán tử tế đơn thuần, đóng góp nghĩa vụ thuế đàng hoàng thì không quan tâm việc chị ta làm và không thể chấp nhận được bài viết trên đây

          Trần Văn Đào   20/11/2016 01:54
  • Lê Quang

    "..Tôi đoán không ít người trong số họ đến từ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đang trên đà phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản" PTH ???

    Cái hay của nhà văn Phạm thu Hoài ở chỗ : Cũng nhờ Đảng cộng sản mà chị ấy được bước đến một trường danh tiếng trên thế giới :Trường Hulbold -Berlin, thời 1977, nó còn thuộc DDR cũ, để thành người. Cái thời mà chủ nghĩa lý lịch , nhất là tư duy PK Việt nam đang đè nặng lên những lớp người như tôi. Thậm chí những người từng là Đảng viên, như cha tôi cũng bị phân biệt bởi ông là giới trí thức cũ đi theo cách mạng , từ những ngày cụ Lê văn Lương thất nghiệp ở Sài gòn. Xứ Đông, tỉnh Hải dương là nơi cha tôi từng công tác cho đến ngày trở lại quê hương.

    Tôi cũng biết rất rõ nó trong những năm tháng theo gia đình đi sơ tán ở những vùng thôn quê, nơi mọi người dân hay nói : Người thị xã là người ăn bám , thành phần tiểu tư sản của tôi, cũng làm khó cho tôi suốt chặng đường quân ngũ, dù tôi cũng là một Đảng viên khi tròn 18 tuổi. Tôi nói ra đây chỉ để chứng minh rằng : Chị Thị Hoài,cũng thoát ra như tôi , như nhiều người trong cái xã hội mà chị miệt thị là CS ấy. Tôi không biết chế độ VNCH mà chị ấy ca ngợi như thế nào, nhưng các cuộc tranh luận trên trang mạng ,tôi chưa bao giờ thấy họ nói năng có một lời gọi là có văn hoá . Kể cả TT của họ , ông Nguyễn văn Thiệu , mà tôi từng được gặp những năm 1990.

    Đọc Phạm thị Hoài , mới đầu tôi cứ tưởng nhà văn mới ra đi từ Sài gòn, sau khi bọn tôi ghé vô trong nớ tháng 4.1975. Hay thiệt là hay, khi biết được chị Thị Hoài là người tỉnh Đông năm nào, và tôi lấy làm tiếc , mình không còn mang súng để bắn vào quá khứ... Cái quá khứ mà cha tôi ,và chắc chắn cha chị Thị Hoài cùng đồng cam cộng khổ để làm nên một thời lịch sử.

      Lê Quang   19/11/2016 04:16
  • Trần Hoàn

    Tôi đã đọc nhiều bài của nhà văn này (Phạm Thị Hoài), nhiều bài hay sắc sảo và quyết liệt. Nhưng bài này tìm thấy ở chị một lời tử tế về người Việt thật quá xa xỉ !?

    Karl Marx nhắc người ta từ lâu rồi: “Tất nhiên chỉ có súc vật mới có thể quay lưng lại nổi khổ đau của đồng loại mà chăm lo riêng cho bộ lông của mình”.

      Trần Hoàn   18/11/2016 18:11
  • Long Ẩn

    Than ôi! Một bài viết tỏ thái độ hằn học với cả các đồng hương người Việt của tác giả.

      Long Ẩn   18/11/2016 04:03

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp...

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Cảm nhận mới nhất
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây