Nguyễn Thế Tuyền chuyển ngữ: PHỎNG VẤN BA TRỤ CỘT CỦA QUÁ TRÌNH THỐNG NHẤT NƯỚC ĐỨC

Thứ tư - 28/09/2016 21:41
LTS: Nhân dịp kỷ niệm 26 năm ngày nước Đức tái thống nhất mời bạn đọc theo dõi lời kể của ba nhân vật có ảnh hưởng nhiều nhất đến quá trình lịch sử đó
Hình minh họa: Internet
Hình minh họa: Internet
 

Sự kiện tái thống nhất nước Đức đã 26 năm trôi qua, nhưng những điều bí ẩn về nó vẫn chưa được khám phá hết, ngay cả đối với những người thường xuyên nghiên cứu. Cuộc phỏng vấn ba nhân vật quan trọng nhất của quá trình này do phóng viên báo „Bild“ thực hiện là một minh chứng. Gorbatschov, Tổng bí thư cuối cùng của ĐCS Liên xô, người có công rất lớn với quá trình thống nhất, Helmut Kohl, thủ tướng CHLB Đức trong những năm đầy sóng gió đó và Georg Bush, tổng thống Mỹ, một nhà kiến trúc sư của công trình vĩ đại này, cho chúng ta những thông tin rất hay, rất có giá trị để suy ngẫm. 

Để giúp bạn đọc hiểu thêm về nước Đức, tôi đã dịch cả ba bài phỏng vấn này ra tiếng Việt, để cùng suy ngẫm, dù cuộc phỏng vấn này đã được thực hiện vài năm về trước.

Người dịch Nguyễn Thế Tuyền


 



Bài 1: PHỎNG VẤN GORBATSCHOW
(Tanit Koch thực hiện)


BILD: Thưa Tổng thống, mùa thu năm nay chúng tôi kỷ niệm 20 năm ngày bức tường đổ. Lần đầu tiên ngài nghĩ đến chuyện tái thống nhất nước Đức là lúc nào?

GORBATSCHOV: Ý nghĩ ấy có từ khi tôi lên nhận vị trí lãnh đạo sau thời Breschnew. Tôi hiểu được rằng, lịch sử có một vấn đề, đó là sự phân chia nước Đức và lịch sử sẽ phải giải quyết vấn đề đó.

BILD: Hồi đó ông có tiên liệu được quá trình ấy diễn ra nhanh như thế nào không?

GORBATSCHOV: Trong một chuyến thăm nước Đức, thủ tướng Đức Helmut Kohl và tôi đã tuyên bố: „Đó là vấn đề của thế kỷ 21”. Lúc ấy là tháng 6 năm 1989, tháng 11 thì bức tường đổ. Lịch sử đã cho tất cả một bài học (cười).

BILD: Tháng 10 năm 1989 ngài cũng đi thăm chính thức Đông Berlin?

GORBATSCHOV: Ông đến từ vùng nào của Berlin vậy?

BILD: Đến từ Bonn...

GORBATSCHOV: Thế thì ông không thuộc “Người Đức của chúng tôi” rồi! (cười).
Cụ thể là, ở Liên xô người ta phân biệt “Người Đức của chúng ta” và “Người Đức không của chúng ta”.

BILD: Đối với “Người Đức của ngài”, năm 1989 có một câu nổi tiếng: „Ai chậm chân sẽ bị cuộc sống trừng phạt”. Chính ngài nói câu nói đó phải không?

GORBATSCHOV: Đúng rồi, nhưng không dụng ý chỉ ai, chủ yếu liên quan đến vấn đề cải tổ của chính quyền Sô viết. Cũng có thành công, nhưng chậm quá.

BILD: Honecker đã phản ứng như thế nào?
GORBATSCHOV: Ông ấy vẫn cứ cương, nhìn nhận không có nhu cầu cấp bách phải hành động, khi đó chúng tôi đứng cạnh nhau trên khán đài...

BILD: ... trong cuộc duyệt binh kỷ niệm 40 năm quốc khánh CHDC Đức...?

GORBATSCHOV: Đúng đấy. Ở đó có tiếng đồng thanh hô và cả những khẩu hiệu hướng vào tôi, Nhưng Honecker vẫn cứ đứng yên và hát thầm theo nhạc.

BILD: Khi nào thì ngài nhận được tin bức tường đã mở toang?

GORBATSCHOV: Sáng ngày 10 tháng 11

BILD: Ngài có vui không?

GORBATSCHOV: Tôi không thể hiện sự vui mừng, vì tình hình quá căng thẳng. Nhưng tôi không có cảm giác khước từ. Không, tôi đã chấp nhận việc đó. Người Đức không muốn tiếp tục những gì như từ trước đến nay đã diễn ra, và Liên xô cũng đang đứng trước một sự thay đổi chính trị. Tất cả người Đức đều là những kẻ hủi chăng? Không, những kẻ như thế đã bị kết án ở toà án Nürnberg rồi. Thế hệ mới xứng đáng được kính nể.

BILD: Ngài đánh giá sự ảnh hưởng của ngài như thế nào đối với cuộc Cách mạng không đổ máu ở CHDC Đức?

GORBATSCHOV: Thế nào là ảnh hưởng? Nền tảng là sự hoà giải giữa người Đức và người Nga vì quá khứ đẫm máu. Không bao giờ được phép quên, nhưng phải chủ động tiến đến với nhau. Những người làm được chuyện này sẽ là những người anh hùng. Chẳng thể một mình Gorbatschov, Adenauer, Schmidt, Brandt, Kohl hoặc Genscher làm nên chuyện này.

BILD: Nhưng cũng phải đặt vấn đề, liệu quá trình tái thống nhất không có ngài, Georg Bush (cha) và Helmut Kohl thì có thành công hay không?

GORBATSCHOV: Tôi cho rằng, không ai cản được người Đức. Và như vậy, chắc ông đang chờ một lời tự khen đây, chúng tôi đã nhận ra và có những phản ứng phù hợp. Ông cứ thử nghĩ mà xem, bao nhiêu quân đóng trên đất Đức, bao nhiêu vũ khí, không thể tưởng tượng được đâu! Điều gì sẽ xảy ra khi có lệnh nổ súng?

Một vấn đề to lớn như vấn đề nước Đức mà được giải quyết bằng con đường hoà bình thì chưa có tiền lệ trong lịch sử chính trị thế giới.

BILD: Quá trình thống nhất có nhanh quá không?

GORBATSCHOV: Cả miền Đông và miền Tây đều mong muốn nhanh chóng thống nhất. Thủ tướng Helmut Kohl đã hành động rất đúng, có suy nghĩ trong tình huống này. Lúc nào tôi cũng phải nhắc nhở ông ta: „Hãy chú ý, không được quá vội vàng!”. Có quá nhiều lựa chọn, và khi ông Kohl đã chọn lá bài trong tay, ông hành động dứt khoát và dấn thân. (cười)

BILD: Mong đợi của ngài về thống nhất có được đáp ứng không?

GORBATSCHOV: Tôi nghĩ là tốt rồi (trầm tư). Khoảng giữa những năm 90 tôi đã diễn thuyết ở nhạc viện Leipzig. Cuối buổi thuyết trình có nhiều câu hỏi được đặt ra, người ta sợ mất việc làm, cảm thấy mình là công dân Đức hạng hai.

BILD: Ông đã trả lời như thế nào?

GORBATSCHOV: Tôi lắng nghe rất lâu và sau đó nói: „Tôi có cảm giác, các bạn sẽ hài lòng hơn nếu như không có tái thống nhất”. Tất cả mọi người đồng thanh nói: không, không!

Sự chỉ trích đó không nhằm vào tôi mà nhằm vào chính phủ. „Nếu như vậy, tôi đề nghị các bạn thế này”, tôi đáp lại „chúng ta hoán đổi, các bạn trả lại tôi những vấn đề của nước Đức, còn chúng tôi trả lại các bạn vấn đề của nước Nga” - Tất cả cười lớn trong phòng họp.

BILD: Đức có giữ lời hứa với Nga không?

GORBATSCHOV: Có, người Đức thực hiện rất đúng những thoả thuận của mình và rất tôn trọng quân đội của chúng tôi. Nhưng vẫn còn một món nợ.

BILD: Món nợ nào?

GORBATSCHOV: Kohl, ngoại trưởng Mỹ James Baker và những người khác đã hứa với tôi là không bao giờ bành trướng NATO sang phía đông, dù chỉ 1 Centimet. Về vấn đề này, người Mỹ không giữ lời, còn người Đức thì làm ngơ. Thậm chí có thể họ đã xoa tay: Người Nga đã trình hết con bài của họ ra rồi. Nó sẽ mang lại điều gì? Chỉ một điều là người Nga không còn tin vào lời hứa của phương Tây nữa.

BILD: Đức và Nga hiện nay có là đối tác không?

GORBATSCHOV: Có, nhưng người Đức thường không chống lại những xúi giục từ bên ngoài. Đại loại là: nếu người ta không cản chân tiến của Nga, thì càng dễ có những miếng ngon. Nhưng như thế KHÔNG GIẢI QUYẾT ĐƯỢC GÌ . Xin ông hãy viết hoa những chữ này. Thế nhưng ở châu Âu và EU, nước Đức thuộc loại nặng ký, đứng đầu bảng. Tôi có thể cá là sẽ cho tay vào lửa để khẳng định: Nga vẫn là một đối tác đáng tin cậy, nhưng cũng là một đối tác bình đẳng.

BILD: Quan hệ của ngài với Vladimir Putin thế nào?

GORBATSCHOV: Chúng tôi không ngã vào lòng nhau như những người anh em đích thực, nhưng quan hệ của chúng tôi có thể nói là tốt, thường xuyên liên lạc với nhau.

BILD: Ngài, Helmut Kohl và Georg Bush (cha) đã là những người bạn. Các ngài có hay gặp nhau không?

GORBATSCHOV: Chúng tôi quan hệ mật thiết. Vì Helmut không được khoẻ lắm nên cũng đôi phần bị hạn chế. Chúng tôi hay gặp nhau, gặp cả Bush (cha) nữa. Quan hệ của chúng tôi không phải lúc nào cũng mặn mà, nhưng đó là quan hệ thành thật và rất hữu nghị.

BILD: Các ngài có hay gửi SMS hay E mail cho nhau không?

GORBATSCHOV: (cười) tôi thích gặp nhau trực tiếp hơn...
 

Nguyễn Thế Tuyền chuyển ngữ


-------------------------

Bài 2: PHỎNG VẤN CỰU THỦ TƯỚNG ĐỨC HELMUT KOHL
“Tôi thấy vô cùng biết ơn vì đã được chứng kiến quá trình thống nhất”
 

BILD: Thưa ngài thủ tướng, sức khoẻ của ngài thế nào?

KOHL: Tôi cảm thấy rất hạnh phúc vì có thể tổ chức kỷ niệm ngày sinh của mình hôm nay.

BILD: Sau khi bị ngã, sức khoẻ của ngài đã bình phục chưa?

KOHL: Bình phục rồi, nhờ trời sức khoẻ của tôi đã khá hơn rất nhiều, tôi nói đúng nghĩa của nó đấy. Tôi chưa khoẻ hẳn nhưng có thể lạc quan, ở tuổi tôi quá trình bình phục có chậm hơn và vụ ngã đó không phải là một tai nạn nhỏ, gây nhiều vết thương nặng.

Tôi còn sống cũng là điều khó tưởng tượng. Hôm nay quà sinh nhật quý báu nhất của tôi là tôi được kỷ niệm nó.

BILD: Khi nào chúng tôi lại được gặp ngài công khai?

KOHL: Vào mùa thu. Lúc đó chúng ta kỷ niệm 20 năm ngày bức tường đổ. Đó là một ngày trọng đại, tôi được chính thức trở lại với công chúng. Cho đến khi đó tôi cần phải tĩnh dưỡng. Tôi muốn đẩy nhanh quá trình hồi phục. Như ông thấy đấy, đi bộ còn khó khăn. Tôi sẽ rất vui nếu tự mình đi lại được. Điều đó đòi hỏi sự kiên nhẫn và chăm chỉ luyện tập. Hiện tại tôi ưu tiên cho việc này.

BILD: Trước đây gần 20 năm ngài đã viết nên lịch sử, trở thành thủ tướng của quá trình thống nhất. Nếu ngài nghĩ lại thời kỳ đó, điều gì ngài muốn nói đầu tiên?

KOHL: Tôi nhận thấy sự biết ơn sâu sắc và vui sướng, vì chính mình được chứng kiến, được góp sức tạo dựng và một điều nữa thường hay bị bỏ quên, chúng ta không hề đổ một giọt máu, không một tiếng súng.

BILD: Ngài nhận ra sự thay đổi của Liên Xô khi nào để mở ra triển vọng cho nước Đức?

KOHL: Muộn nhất là năm 1987 khi Gorbatschov lên nắm quyền và thực hiện chính sách mở cửa và cải tổ. Điều đó mở ra cho nước Đức những cơ hội mới mà ít người nhận ra. Nhiều người hồi đó còn hài lòng với sự chia cắt, kể cả ở Đức. Theo tôi, Gorbatschov là một tín hiệu rõ ràng cho quan hệ Đông Tây tiến triển.

BILD: Ấn tượng đầu tiên của ngài về Gorbatschov là gì?

KOHL: Ông là một đối tác đàm phán có thiện cảm, hấp dẫn, rất hấp dẫn. Ngoài ra ông còn có đầu óc hài hước và một chút châm biếm. Điều quan trọng là ông cởi mở với sự thay đổi, cởi mở hơn tất cả những người tiền nhiệm ở Liên Xô.

BILD: Tháng sáu 1989 Gorbatschov đến Đức và có một cảnh nổi tiếng bên bờ sông Rhein, cụ thể là thế nào thưa ngài?

KOHL: Vào một buổi tối, chúng tôi đi dạo chơi trong công viên gần Phủ thủ tướng. Chỉ có hai chúng tôi và phiên dịch. Chúng tôi ngồi thoải mái bên bờ sông. Những người đi dạo chơi, đặc biệt là những đôi tình nhân, đi qua và họ thực sự ngạc nhiên khi phát hiện ra chúng tôi. 

Một không khí rất cởi mở. Trong khi bàn luận vấn đề liên quan đến dự kiến làm sao xây dựng nền tảng mới cho quan hệ Đức – Nga, tôi đã nói đến vấn đề thống nhất nước Đức. Tôi nhấn mạnh: Sự chia cắt là cái tải nặng nề nhất cho quan hệ hai nước. Ông cự lại. Tôi chỉ xuống dòng sông và nói tóm tắt như thế này: „Việc thống nhất nước Đức chắc chắn một ngày nào đó sẽ đến, giống như dòng sông Rhein này chảy ra biển”. 

Tôi còn nói thêm, đa số người Đức không bằng lòng với sự chia cắt. Lúc đó Gorbatschov không phản đối gì nữa. Ông im lặng. Đó là cái cơ bản nhất, lần đầu tiên ông không phản đối tôi.

BILD: Đó là một bước ngoặt lịch sử?

KOHL: Đúng rồi, tôi nghĩ hồi đó Gorbatschov đang suy nghĩ rất nhiều quá trình cải tổ. Từ cái đêm hôm đó chúng tôi thân thiết nhau hơn và tin tưởng nhau hơn. Điều đó rất có lợi.

BILD: Ngài gặp một sứ mệnh rất khó xử khi đang thăm Ba Lan và nghe tin bức tường đổ ngày 9. 11. 1989. Ngài đã ưu tiên xử lý công việc như thế nào?

KOHL: Tôi thật sự ngạc nhiên. Tất cả chúng ta đều trông chờ thay đổi cái gì đấy, nhưng sự kiện với tầm cỡ như thế này xảy ra thì không ai tính trước được.

Trước bữa tiệc với tổng thống Ba Lan Mazowiecki tôi được thông báo là Günter Schabowski vừa tuyên bố, ngay lập tức tất cả công dân CHDC Đức có thể sang Tây Đức. Trong bữa tiệc, tôi nhận được tin bức tường đổ và tất cả đại biểu quốc hội Đức tự nguyện không ai bảo ai hát bài Quốc ca Đức. Ít phút sau đó tôi đã nói chuyện điện thoại với Eduard Ackermann ở Bonn. Khi tôi nhấc máy, ông nói to trong trạng thái rất sung sướng: „Thưa ông thủ tướng, bức tường đã đổ rồi!”. Tôi bàng hoàng.

BILD: Và ngài đã gián đoạn chuyến thăm Ba Lan...

KOHL: Vâng, tôi xác định ngay, trong thời điểm kịch tính này, tôi phải có mặt ở Berlin và ngày hôm sau tôi rời Ba Lan.

Tôi phải cố gắng lắm để thuyết phục nước chủ nhà. Họ cũng đồng cảm vì tôi hứa sẽ thăm Ba Lan vào một dịp khác, và tôi cũng đã làm điều đó.

Ngày hôm sau tôi chỉ quanh quẩn tính sao để về Berlin nhanh nhất. Nhưng điều đó không hề đơn giản vì không thể bay qua không phận CHDC Đức và cũng không được phép hạ cánh xuống Berlin. Cuối cùng chúng tôi bay đến Hamburg và được ngài đại sứ Mỹ chuẩn bị cho một máy bay đến Berlin.

BILD: Trong khi ngài đang nói chuyện ở Toà thị chính Schöneberger thì Gorbatschov tìm cách nói chuyện với ngài...

KOHL: Ngày hôm đó ông ấy đầy lo âu. Ông muốn trực tiếp hỏi tôi để biết cái tin các trại của quân đội Nga trên lãnh thổ CHDC Đức bị tấn công có đúng hay không. Sau này mới biết, những người theo trường phái cứng rắn trong ban lãnh đạo CHDC Đức và những cán bộ chủ chốt của KGB (Cục an ninh Nga) ở Maxcova đã chủ ý đưa tin sai để gây sức ép cho ông, bắt ông hành động. Họ muốn như năm 1953, sư đoàn xe tăng đóng ở Berlin xuất kích để khoá lại bức tường.

Tôi tìm cách thuyết phục để ông yên lòng và thông báo quần chúng biểu tình rất ôn hòa. Ông đã tin tôi. Sau đó tôi còn được biết, ông còn gọi điện cho cả Willy Brandt và cũng hỏi đúng như thế. Vì vậy xe tăng Sô viết vẫn nằm trong doanh trại.

BILD: Công đóng góp của Gorbatschov cho cuộc cách mạng hoà bình ở CHDC Đức như thế nào?

KOHL: Nếu không có Gorbatschov, chắc không có cuộc cách mạng này. Gorbatschov đã tạo ra nền tảng bằng cách mở cửa và cải tổ để quần chúng có thể biểu tình một cách hoà bình trên đường phố. Khi tường đổ, ông lại quyết định chọn con đường hoà bình.

Tôi cứ thường xuyên tự hỏi: điều gì sẽ xảy ra, nếu .... Điều ông quyết định tìm cách giải quyết bằng con đường hoà bình là điều vô giá, không biết đánh giá cao thế nào cho đủ.

BILD: Và còn Bush cha?

KOHL: Người Đức chúng ta cám ơn ông vô cùng. Ông là vị cứu tinh của chúng ta. Ngay từ đầu ông đã ủng hộ chúng ta theo đuổi con đường thống nhất đầy chông gai. Chúng ta cám ơn ông và cám ơn tầm nhìn xa trông rộng của Gorbatschov về con đường hoà bình dẫn đến tái thống nhất, làm cho bánh xe lịch sử không thể quay ngược được.
 

Nguyễn Thế Tuyền chuyển ngữ

------------------------------
 

Bài 3 „NHẢY MÚA ĂN MỪNG TRÊN BỨC TƯỜNG SẼ LÀ ĐIỀU QUÁ TRƠ TRẼN“
(Kai Diekmann thực hiện)
 

BILD: Thưa ngài tổng thống, ngài đã chứng kiến bức tường Berlin sụp đổ như thế nào và ở đâu?

BUSH: Khi tôi đang ở trong nhà bầu dục thì người ta thông báo cho tôi tin bức tường đổ. Đó là một khoảnh khắc đầy cảm xúc. Một thời điểm tràn đầy niềm vui. Nhưng tôi cũng nhớ lại, báo chí nói tôi không thể hiện sự vui mừng tương xứng. Ngày hôm sau, thậm chí người ta còn khuyên tôi bay sang Đức và nhảy nhót ăn mừng trên bức tường. Đề nghị đó là của Georg Mitchel, lãnh đạo của đảng dân chủ trong nội các. Đó là điều cực kỳ dại dột, vì nó sẽ khiêu khích Gorbatschov. Sau này ông ta cũng công nhận, nếu hành xử như thế sẽ dẫn đến những tình huống không hay. Như vậy tôi nghĩ là chúng tôi đã hành động đúng. Tôi rất phấn khởi, rất vui vì đã quyết định đúng trong giờ phút lịch sử này.

BILD: Ngài có cảm nghĩ gì khi thấy biển người reo hò vui mừng ở cả Đông và Tây, họ nhảy nhót trên bức tường và ngã vào lòng nhau?

BUSH: Đó là một hiện tượng rất cảm động. Thật là tuyệt diệu khi những người trong gia đình lại được gặp nhau. Bức tường này đã chia cắt nước Đức mấy chục năm, đột nhiên không còn chia rẽ anh em, mẹ con, bạn bè... Thực sự tôi cảm thấy bàng hoàng.

BILD: Người tiền nhiệm của ngài, tổng thống Reagan, trong một bài diễn thuyết năm 1987 trước cổng thành Berlin đã lớn tiếng :” Ông Gorbatschov, ông hãy dẹp bỏ bức tường này đi!”. Hồi đó ngài có nghĩ một ngày nào đó được chứng kiến không?

BUSH: Không, tôi không nghĩ chuyện đó sẽ tới. Tôi hy vọng một lúc nào đó nó sẽ xảy ra, một lúc nào đó nước Đức sẽ thống nhất. Nhưng cái ngày Reagan diễn thuyết ở Berlin, tôi không tin chút nào, ít nhất không phải trong tương lai gần.

BILD: Trong chiến tranh lạnh, những kỷ niệm nào của ngài là đáng nhớ nhất?

BUSH: Tôi nhớ nhất là sự thù địch giữa các quốc gia, mà thực ra họ là một khối. Tôi nhớ đến những gia đình ở Đức bị chia cắt bởi bức tường này. Một bên hàng rào dây thép gai tôi nhìn thấy cảnh hoà bình và bên kia tôi thấy sự cưỡng bức. Ít nhất đó là cách nhìn của tôi.

Những ấn tượng về bức tường làm tôi xúc động và nó đã cho tôi nhìn tận mắt hậu quả rõ ràng nhất của chiến tranh lạnh.

BILD: Tại sao bức tường không đổ sớm hơn?

BUSH: Nó kéo dài đến khi ở Nga có sự thay đổi quyền lực. Và cuối cùng sự thay đổi ấy đã đến, một sự thay đổi ban lãnh đạo có tầm nhìn ở Maxcơva với tổng thống Gorbatschov. 

Dưới thời Khruschov hay Breschnev sự kiện năm 1989 sẽ không có được, đó là theo suy nghĩ của tôi.

BILD: Điều gì là động lực thúc đẩy ngài ủng hộ thống nhất nước Đức trên cương vị là người đứng đầu nhà nước?

BUSH: Ông biết không, chúng tôi hy vọng từ lâu, một ngày nào đó nước Đức sẽ thống nhất. Và sự kiện này đã đến. Chúng tôi đã tận dụng được cơ hội lịch sử để quá trình thống nhất xảy ra trong hoà bình, tuyệt đối không dùng vũ lực. Điều rõ ràng đối với tôi là, người Mỹ chúng tôi phải đóng một vai trò quyết định trong vấn đề thống nhất nước Đức và kết thúc chiến tranh lạnh. Điều đó sẽ không bao giờ thành sự thực nếu không có người bạn đáng kính, thủ tướng Kohl và tất nhiên cả Gorbatschov nữa.

BILD: Quan hệ riêng của ngài và thủ tướng Kohl đóng vai trò như thế nào trong quá trình thống nhất?

BUSH: Điều đó hãy để cho các nhà sử học đánh giá. Nhưng tình cảm cá nhân và sự kính nể ông Kohl đã và vẫn sẽ là vô biên. Từ hồi đó chúng tôi rất thân nhau, tin tưởng nhau. Tất nhiên chúng tôi cũng có những lúc không đồng quan điểm, nhưng cả hai đều làm việc cho một mục đích chung.

Chính ông đặt vấn đề muốn chúng tôi giúp người Đức trong việc đàm phán với Nga và tôi rất mừng được làm việc đó. Được làm việc với Kohl về vấn đề thống nhất thực sự là một công việc thú vị.

BILD: Ông Kohl có nói rằng:” Ngài là vị cứu tinh của người Đức chúng tôi”. Điều gì đã làm cho ngài tin tưởng rằng, việc thống nhất nước Đức là con đường đúng đắn không những cho nước Đức mà còn cho toàn thế giới?

BUSH: Tôi tin tưởng là nước Đức xứng đáng được ngồi bên chiếc bàn tự do. Ai cũng hiểu sự lo lắng của Pháp và Anh vì Đại chiến thế giới vẫn còn nằm trong tiềm thức của họ. Tôi cũng không thể trách họ được, chính chúng tôi cũng liên quan đến cuộc chiến này, nhưng tôi có cảm giác rất mạnh là nước Đức xứng đáng có quyền quên đi quá khứ để bắt đầu một tương lai mới trong một nước Đức đã thống nhất.

BILD: Ngài làm thế nào để thuyết phục được Margaret Thatcher và Francois Mitterrand?

BUSH: Tôi cũng không biết mình có gây được ảnh hưởng đến quan niệm của họ hay không. Nhưng người Mỹ chúng tôi tin tưởng chắc chắn rằng, chúng tôi phải đứng về phía người Đức trong quá trình thống nhất.

Vài năm sau đó Mitterrand có nói đùa với tôi: „Tôi rất yêu nước Đức, đến nỗi tôi cho là cần có hai nước Đức...”. Ông nói với tôi điều đó trong một hội nghị ở California.

Thatcher thì khó thuyết phục hơn. Bà rất lo lắng vì quá khứ nước Đức, đặc biệt thời gian sau 1933, và rất lo nó có thể lặp lại. Bà tin tưởng ông Kohl nhưng tôi nghĩ, bà không yên tâm về người Đức khi nhìn laị lịch sử của họ. Chúng tôi có thể giúp để loại bỏ lo nghĩ này.

BILD: Ngài có chia sẻ lo ngại của ông Kohl không, chẳng hạn ví dụ Gorbatschov mất quyền thì quá trình thống nhất sẽ gặp nguy cơ?

BUSH: Hoàn toàn đúng thế. Cả hai chúng tôi đều lo. Đặc biệt có những cảm giác có thể gây tác hại. Dưới tiêu đề: Hey, người Đức chúng tôi và người Mỹ đã thành công và đã bắt bọn Nga quỳ gối. Lúc đó tôi nghĩ lại đến lời đề nghị khiêu vũ ăn mừng trên bức tường. Điều đó sẽ trơ trẽn biết chừng nào. Nó sẽ là một lỗi lầm kinh khủng, nếu tôi làm điều đó trên cương vị là tổng thống Mỹ.

Một thời gian sau, Gorbatschov có nói với tôi: Tôi cũng không thể biết được quân đội Nga sẽ hành xử như thế nào khi thấy phương Tây ăn mừng chiến thắng.

Ông cũng cần phải biết, lúc đó Nga có một đội quân rất lớn đóng ở Hung và CHDC Đức thậm chí Gorbatschov cũng không biết họ sẽ ứng xử thế nào...

BILD: Ngài có tính đến một cuộc cách mạng xảy ra hoàn toàn hoà bình, không đổ một giọt máu?

BUSH: Không có một tiếng súng, tôi rất mừng . Nhưng những phân tích hồi đó thì hoàn toàn ngược lại. Chúng tôi đã sẵn sàng đưa quân sang Đức, nhưng ơn trời, chúng tôi không phải thực hiện ý định đó. Tôi lại phải khen Gorbatschov về những quyết định xứng đáng. Không có ông, chắc chắn không có cuộc cách mạng hoà bình như thế.

BILD: Đầu năm 1990 Gorbatschov còn chống lại việc thống nhất. Ngài đã thuyết phục ông ta như thế nào để mở đường cho quá trình thống nhất nước Đức?

BUSH: Tôi nghĩ là ông ta cũng cảm được thời điểm đã chín muồi. Tôi cử ngoại trưởng James Baker sang Maxcơva đàm phán. Mọi chuyện rất trôi chảy. Những việc sau đó chỉ là vấn đề ngoại giao.

BILD: Hai mươi năm sau khi bức tường đổ, ngài có hài lòng với nước Đức thống nhất không?

BUSH: Rất hài lòng. Mặc dù Tây Đức phải tải tổn phí rất lớn, nhưng nó không thể làm lu mờ được sự kiện nước Đức thống nhất. Đó là một đất nước tự do nằm giữa tim châu Âu, là một thành viên của NATO.

Trên cương vị người đóng vai trò xúc tác để đẩy nhanh quá trình tiến triển, tôi rất tự hào đã cùng ông Kohl và ông Gorbatschov dẫn dắt sự kiện lịch sử này. Tôi yêu nước Đức.
 

Nguyễn Thế Tuyền chuyển ngữ

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Trần Văn Hiển

    Xin cảm ơn anh Tuyền về bài chuyển ngữ này. Ngày đó (3.10.1990), chúng ta còn đang ở tại Venusberg Karl Marx Stadt ...
    Hôm nay đã là 3.10.2016, ngồi nhẩn nha đọc bài anh dịch, vừa ôn lại những kỷ niệm, vừa nắm thêm được các tình tiết
    của sự kiện "bức tường" sụp đổ - thấy mà vui. Bởi, những tháng đầu của 1990, trong chúng ta lúc ấy có một số vị bỏ tiền
    để bí mật sang Tây Đức; vào trại, khổ quá rồi lại mò về...

    Chúc sức khỏe anh chị và gia đình!

    Kính thân ái,

    Hiển.

      Trần Văn Hiển   03/10/2016 14:39

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Cảm nhận mới nhất
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây